Wanneer we de doden herdenken komen we vroeger of later in contact met het niveau van de onsterfelijke ziel. In die zin kan herdenking een wezenlijke bijdrage zijn aan de bewuste vorming van de mens. Een spiritueel volwassen mens ervaart geen principieel verschil tussen deze en de zogenaamd andere of gene zijde. Alles is rond en verbonden in een volkomen eenheid.

Aan zogenaamd gene zijde is het soms wel wat prettiger toeven, mede gelet op de onafhankelijkheid van frisse lucht en schoon water. Hoewel alles staat en valt met het doel dat wordt nagestreefd. Als het doel niet helder of zelfs onjuist is, kan het ook aan gene zijde behoorlijk lastig worden. Herdenking kan daarom ook een moment zijn om eens na te gaan of de doelen nog de juiste zijn. Zo niet, dan is het beter om bij te stellen.

Herdenken bergt ook een groot gevaar in zich. Wanneer het woord al te letterlijk wordt opgevat, betekent dit dat dezelfde (gedachte)processen steeds worden herhaald. Dat is bepaald geen bijdrage aan emotionele volwassenheid. Het herdenken in deze betekenis is zelfs te zien als oorzaak van veel voorkomende verstoringen. Zo is de structuur van een depressie heel eenvoudig: er wordt steeds maar hetzelfde gevoeld en gedacht. Dat is in beginsel eenvoudig op te lossen. Door er andere gevoelens en gedachten in te voegen. Geloof je dat niet? Dan heb je zoiets nog nooit werkelijk serieus gedaan. Wat is de werkelijke reden, het werkelijke nut van een herdenking voor jou? Misschien een aardige vraag om eens even bij stil te staan.